МОНГОЛЫН ТҮҮХ, СОЁЛ, ГАЗАРЗҮЙ

"МОНГОЛЫН ТОВЧ ТҮҮХ" XIII-XIV ЗУУНЫ ҮЕИЙН МОНГОЛ

2022-08-05, 10:12

1. Их Монгол улс байгуулагдсан нь

Хамаг Монголын хаан болсны дараа Чингис хvчээ нэгтгэн бvх Монголчуудыг нэгэн төрийн жолоонд оруулах гол зорилготой болжээ.
Тэмvжин Жамуха хоёрт Хотулаас хойш эзэнгvй болсон хааны ширээг эзлэх хvсэл хэн хэнд нь байсан бөгөөд Тэмvжинг Хамаг монголын хаанаар өргөмжлөгдсөнд Жамуха ихэд дургvй байсан юм. Ингээд ил далд тэмцэл өрнvvлж эхэлжээ. Ер Жамухыг өөртөө нэгтгэхгvйгээр монголыг нэгтгэх боломж бараг байгаагvй юм. 1190 онд Далан Балжууд гэдэг газар Тэмvжин, Жамуха нар анх тулалджээ. Vvнийг тvvхэнд 13 хvрээний байлдаан хэмээн нэрлэдэг нь хоёр тал цэргээ 13 ...

[Дэлгэрэнгүй...]

бичсэн: Е.TSERENBAATAR төрөл: Монгол улсын түүх, лекц | (0) Сэтгэгдэл | найздаа илгээх | Уншсан: 966 удаа

"МОНГОЛЫН ТОВЧ ТҮҮХ" XIV-XVII ЗУУНЫ ҮЕИЙН МОНГОЛ

2022-08-05, 10:09

1. Улс төрийн бутрал
Хорин жил vргэлжилсэн Хятадын ард тvмний тэмцлийн vр дvнд Юан улсын ноёрхол эцэс болжээ. Монголчууд эх нутагтаа эргэн ирэв. Удаан хугацаагаар харь оронд ноёрхож суусан эрх баригчид уугуул нутагтаа эргэн ирж эзэмшил газар, эрх мэдлээ булаалдан тэмцэлдэх болсноор улс төрийн бутрал эхэлжээ.

Их Юан улсын сvvлчийн хаан Тогоонтөмөр, Хубилай хааны байгуулсан Монголын Юан гvрний нийслэл байсан Дайду хотыг орхин ухрахдаа:

Дөчин тvмэн
Монгол улсын нэр төрийг аван суусан
Дөрвөн хаалгат дөрвөлжин их Дайду минь
Шашин номыг дэлгэрvvлэн явтал
Төмөр шат хугарчээ, хайран Дайду хо...

[Дэлгэрэнгүй...]

бичсэн: Е.TSERENBAATAR төрөл: Монгол улсын түүх, лекц | (0) Сэтгэгдэл | найздаа илгээх | Уншсан: 4605 удаа

"МОНГОЛЫН ТОВЧ ТҮҮХ" XVII-XIX ЗУУНЫ ҮЕИЙН МОНГОЛ

2022-08-05, 10:03

1. XVII зууны эхэн vеийн Монголчуудын гадаад, дотоод байдал
Лигдэн хаан өөрийн мэдлийн Цахар тvмнийг л захирах болтлоо эрх хvч нь буурчээ.

Монголын зvvн өмнө орших Манж, тунгус угсааны аймгууд XVII зууны эхэн vеэс хvчирхэгжжээ. Тэд жижиг аймаг, овгоос бvрдсэн гурван том аймаг байсан ажээ. Зvрчид угсааныхны хvн ам өсөж гар урлал, газар тариалан хөгжсөнөөр тэдний vйлдвэрлэл, аж ахуйд нэлээд ахиц дэвшил гарчээ. Тэдний дундаас Манж аймаг мэдэгдэхvйц хvчирхэгжиж, бусад аймгаасаа давамгайлах болжээ. Ингэснээрээ тэд Зvрчидийн олон аймгийг Мин улсын хараат байдлаас гаргаж, тусгаар улс болохын төлөө ...

[Дэлгэрэнгүй...]

бичсэн: Е.TSERENBAATAR төрөл: Монгол улсын түүх, лекц | (0) Сэтгэгдэл | найздаа илгээх | Уншсан: 5617 удаа

МОНГОЛЫН ТОВЧ ТҮҮХ- 20-Р ЗУУН

2022-08-05, 10:02

1. 1911 оны vндэсний хувьсгал
Ийнхvv 1911 оны монголын vндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын гол ололт Монголын тусгаар тогтнолыг хvчээр устгаж, Монголд Хятадын цэргийн харгис дэглэм тогтов

XIX зууны сvvлч, XX зууны эхэн vеэс Монголчууд Манжийн дарлалын эсрэг хvчтэй тэмцжээ. Урт удаан хугацааны дарлал, мөлжлөг, нvсэр алба гувчуурт ард тvмэн туйлдаж тэмцэлд боссон байна. Мөн энэ vед Манж Чин улсын сvр хvч сульдаж хvчирхэг бусад орны хараат байдалд орсон нь Монголчууд тэмцэл хөдөлгөөнөө өрнvvлж, vндэснийхээ эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо сэргээх явдалд тvлхэц өгсөн юм.
1911 оны зун VIII Богд Жавзанд...

[Дэлгэрэнгүй...]

бичсэн: Е.TSERENBAATAR төрөл: Монгол улсын түүх, лекц | (0) Сэтгэгдэл | найздаа илгээх | Уншсан: 5490 удаа

Монголын түүхийн он тооллын дараалал

2022-08-05, 09:58

800000 - жилийн тэртээ Монгол нутагт хvн оршин сууж байжээ.
800000-100000 - доод палеолитын vе.
-Авианы хэл бий болсон.
-Монгол нутагт оршин суугчид гилбэр ба vзvvр мэсэн зэвсэг, амьтны яс, модон бороохой, шийдэм зэргийг хэрэглэж байв.
100000-40000 - дунд палеолитын vе.
-Гурвалжин мэс, хянгар зэвсэг хэрэглэх болов.
Механик аргаар гал гаргах болсон.
40000-15000 - дээд палеолитын vе.
-Орчин vеийн хvн (homo sapiens) бий болжээ.
-Эхийн эрхт овог vvссэн.
-Зэвсгийн төрөл олширч, чанар нь сайжирсны дээр хөнгөн багаж зэвсэгт мод, ясаар бариул хийх болов. Урлагийн эх vvсвэр тавигд...

[Дэлгэрэнгүй...]

бичсэн: Е.TSERENBAATAR төрөл: Монгол улсын түүх, лекц | (0) Сэтгэгдэл | найздаа илгээх | Уншсан: 3477 удаа

Монголын түүхэн зүтгэлтнүүд

2022-08-05, 09:53

А
Абага хан /1282/
Хvлэгv ханы ууган хөвгvvн. Чингис хааны гуч. Абага хан 1265- 1282 онд Иранд тогтож байсан Монголын Ил хааны улсыг захирч байв.

Агай XIY зуун

Юан улсын алдарт шvлэгч эмэгтэй. Тvvний бичсэн “Гунил хилэнгийн шvлэг” нь их алдартай.
Хvйтэн сарнаа сэтгэл уяж, хөх тэнгэрийг барламуй
Хөх тэнгэр дунд vгvй, гурван намрыг өнгөрөөвэй.
Хөхөмдөг ууланд саран тэргэлээр мацъя хэмээн санавч
Хөнжлийн торгонд хөлөө шургуулан нэгэн насыг саатвай.
Эл шvлгээ өөрийн эцэг Алан ванд хорлогдсон хайрт Дуван гvнгээ дурсан гашуудаж бичээд дуусмагцаа амиа хорлосон гэдэг.